اگر آرمان‌ها و دیدگاه‌های عصر روشنگری در قرن هفدهم وهیجدهم و در زمان شکل‌گیری تحت سیطرۀ روح نئوکلاسیسم قرار داشت،هنگام ظهور تفصیلی اجتماعی - سیاسی خوددر هیئت ایدئولوژی‌ها و گرایش‌هایی چون«ناسیونالیسم»،«ژاکوبنیسم»،«بلشویسم»و در قالب انقلاب‌ها و نهضت‌های اجتماعی - سیاسی رادیکال ذیل روح رمانتیسم بود که تداومیافت و در قالب شخصیت‌هایی چون ربسپیر،روسو و لنین تجسم یافت. اگرچه در رمانتیسم اجتماعی ساختار اصلی شخصیت‌ها و حتیتا حدودی چگونگی شرح مسائل اجتماعی در داستان‌ها صبغۀرمانتیک داشت و از پرداخت‌های رئالیستی دور بود،همین‌که نویسندگان رمانتیک اجتماعی به مسائلی چون فقر و فساد و بی‌عدالتی طبقاتی و مبارزات فرودستان جامعه توجه می‌کردند و شخصیت‌های اصلی آثار خود را به جای اشراف دل‌شکسته و عاشق‌پیشه،محرومان،فقرا و قربانیان مفاسد و بی‌عدالتی‌هایاجتماعی قرار می‌دادند از تحول و آغاز مقطع تازه‌ای در حیات رمانتیسم ادبی حکایت می‌کردند که آن را رمانتیسم ادبی،اجتماعی نامیده‌ایم.

منابع مشابه بیشتر ...

666f098432702.jpg

سفر به شرق

هرمان هسه

هرمان هسه (1877-1962) رمان‌نویس، شاعر و نقاش آلمانی-سوییسی که بخاطر قدرت استعداد نویسندگی، شکوفایی اندیشه و شجاعت ژرف در بیان اندیشه‌های انسان‌مداری و سبک عالی نگارش در سال 1946 میلادی به دریافت جایزه نوبل در ادبیات نائل شد. او بیش از هر نویسنده‌ای توانسته است از رنج‌های درونی و کشمکش‌های روحی، انزوا و زندگی باطنی بشر سخن گوید. و این همه از علاقه او به فلسفه اصالت وجود، موضوعات روحانی و عرفانی، بودا و فلسفه هندو، که در آثار او مشهود می‌باشد، ناشی می‌شود. هسه در آثار خود نمایاندن و معرفی اضداد را با انتخاب دو سرشت کاملاً مختلف که هر دم به یکدیگر نزدیک می‌شوند به عهده می‌گیرد که سرانجام با یکدیگر همگام و هماهنگ می‌شوند و از دو طریق مختلف به یکجا می‌رسند. او برخلاف بسیاری از نویسندگان که به بشر جدا از عالم طبیعت اعتقاد دارند و به هر تغییر شکل طبیعت برحسب فنون علمی می‌نگرند، راه شناخت تدریجی بشر را در ارتباط با عالم خلقت می‌داند. سفر به شرق بنا بر گفتهٔ خود هسه سفری است روحانی نه سفری جغرافیایی و در واقع زندگینامهٔ نویسنده است و تحولی را در طرز تفکر او نشان می‌دهد که در آن فردپرستی جایش را به اندیشهٔ کلیت و جامعیت می‌دهد. این سفر سفری است در ورای زمان و مکان، اما از نظر ساختمان و ترکیب موضوع بر مبنای سفر جغرافیایی قرار دارد و شهرها و مکانهایی که در آنها نام برده می‌شود، جاهایی است که نویسنده خود در زندگی از آنها عبور کرده است.

666ee3802e8ae.jpg

بریان پزی ملکه سبا

آناتول فرانس

رمانی ازآناتول فرانس ، به زبان فرانسوی، منتشرشده در ۱۸۹۳. راوی داستان، ژاک منتریه ، که در دکان پدرش با نام «بریان‌پزی ملکۀ سبا» مشغول به کار است و به‌سبب وظیفه‌ای که در دکان دارد به او «ژاک سیخ‌چرخان» می‌گویند، در میان مشتریان آشنایانی از همه قسم می‌یابد. پدرش از کشیشی به نام ژروم کوانیار، که عقایدی به‌ویژه الحادی دارد و بدین سبب نتوانسته است در جامعۀ کشیشان جایگاهی بیابد، می‌خواهد که در ازای غذا و مسکن به سیخ‌چرخان زبان‌های لاتینی و یونانی بیاموزد. در این میان، داستاراک، نجیب‌زادۀ ثروتمندی که به‌سبب کثرت مطالعه در زمینۀ جادوگری و کیمیاگری مشاعرش را از دست داده است، مخارج زندگی ژاک و معلمش را به‌عهده می‌گیرد و از آن‌ها می‌خواهد او را در پژوهش‌هایش درباب جادوگری یاری دهند. درپی آتش‌سوزی‌ای در خانۀ داستاراک به هنگام انجام آزمایش، ژاک و کوانیار می‌گریزند. کوانیار به دست موزائید، دستیار پیشین داستارک، بدین گمان که کوانیار معشوقۀ او را از چنگش به‌در آورده است، به زخم خنجری از پای درمی‌آید. بریان‌پزی ملکۀ سبا را که به‌سبب سبک هجایی و شکاکیّت ولتر منشانۀ آن شهره است.

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

630233167e95c.png

نگاهی کوتاه به تاریخچه روشنفکری در ایران (جلد دوم)

شهریار زرشناس

در جلد دوم از کتاب تاریخچه روشنفکری در ایران به این مباحث پرداخته شده است: نسل دوم روشنفکری مشروطه، روشنفکری ایران در دوره پهلوی اول و دوم، روشنفکری ایران پس از انقلاب اسلامی.

پژوهش‌ها/پژوهش‌های عمومی
کتاب
630232b1eab70.png

نگاهی کوتاه به تاریخچه روشنفکری در ایران (جلد اول)

شهریار زرشناس

روشنفکری بیانگر یک جهت‌گیری و جریان تاریخی ـ فرهنگی تجسم روح مدرنیته و جهان‌نگری «عصر روشنگری» است. در معنای تخصصی که در این کتاب مراد است، روشنفکری عبارت است از جهان‌نگری و اندیشه‌ای که تبلوور روح اومانیستی و سکولاریتی مدرنیته در دوران تثبیت آن است. در جلد اول این کتاب این مباحث آمده است: مروری بر روشنفکری در غرب، پیدایی روشنفکری در ایران و نسل اول روشنفکران مشروطه.

پژوهش‌ها/پژوهش‌های عمومی
کتاب